تاریخچه قنات (جزوه)

دسته بندی جزوه
فرمت فایل doc
تعداد صفحات 2
حجم فایل 5 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

    تاریخچه قنات : نقل از اینترنت

    امروزه پژوهشگران به اتفاق معتقدند که بهره برداری از قنات ابتدا در ایران صورت گرفته و در دوره هخامنشی توسط ایرانیان به عمان ، یمن و شاخ آفریقا نیز راه یافت سپس مسلمانان تکنولوژی آن را به اسپانیا بردند .

    مهمترین قنات های ایران در استان های کویری خراسان ، یزد ، کرمان ، مرکزی و فارس وجود دارد .

    قنات یا کاریز یکی از شگفت انگیزترین کارهای دسته جمعی تاریخ بشری است که برای رفع یکی از نیازهای مهم و حیاتی جوامع انسانی ، یعنی آبرسانی به مناطق کم آب و تأمین آب شرب انسان ، حیوان و زراعت و با کارگروهی و مدیریت و برنامه ریزی به وجود آمده است .

    این پدیده شگفت انگیز آبرسانی از دیرباز و از عصر آهن به عنوان یکی از منابع تأمین آب شرب و کشاورزی در مناطقی که با خطرات خشکسالی در فلات ایران روبرو بوده اند ، نقش کلیدی و موثری در نظام اقتصادی و حیات اجتماعی کشور داشته و موجب شکوفایی اقتصاد کشاورزی و ایجادکار و فعالیت های متعدد شهری و روستایی و باعث آرامش مردم بوده است . به گواه تاریخ و کشفیات باستان شناسی این فن آوری مهم از ابتکارات ویژه ایرانیان بوده و به تدریج به سایر مناطق جهان راه یافته است .

    تاریخ قنات در ایران به طور مشخص ، به دوره ایران باستان و ماقبل کتابت و به عصر آهن برمی گردد . تمدن 5 هزار ساله شهر سوخته و تمدن هگمتانه و وجود قنات در این شهر دلیل روشنی برساخت قنات در دوره ماقبل هخامنشی است . یکی از قدیمی ترین اسناد مکتوب شناخته شده که در آن به قنات اشاره شده شرح هشتمین نبرد سارکون دوم ،(پادشاه آشور است که 705 تا 722 ق . م می زیسته ) علیه امپراتوری اوراتور در سال 714 ق . م است . ( محقق فرانسوی گوبلو به کمک یک لوح بزرگ مسی به خط میخی که به زبان آکدی نوشته شده ، از آن مطلع شده است.)

این لوح اکنون در موزه ی لوور پاریس موجود می باشد . سارگون از کوه های زاگرس می گذرد و به ناحیه ای واقع در اطراف شهر اوهلو ( مرند کنونی ) در حدود 60 کیلومتری شمال غرب تبریز در شمال دریاچه ارومیه می رسد . او متوجه می شود که در این ناحیه رود وجود ندارد . معهذا ناحیه ای است که با آبیاری سبز و خرم شده ، اما از این امر تعجب نمی کند برای این که او در دشت هایی فرمانروایی کرده که چنین تکنیک ها یا سیستم هایی از حداقل دو هزار سال پیش در آن ها معمول بوده است . اما آنچه که او را شگفت زده می کند بی اطلاعی از منشأ این آب ها بوده است . به طور قطع ، سارگون موفق شد که قنات را ببیند . اما این قنات ها را چه کسانی ساخته اند و چه کسانی این تکنیک را به منطقه آورده است . )   

    به استناد کتیبهسارگون ، اورسای اول پادشاه هم عصر او بوده که اولین قنات را احداث کرده است بنابراین فرمانروای آشور این تکنیک را که به گفته او پدیده ای تازه بوده است ، به اهالی اوراتور نسبت می دهد .

    از طرف دیگر در ناحیه دریاچه وان ( که در آن زمان جزء خاک ایران بوده ) ناظری در آغاز قرن هشتم قبل از میلاد به وجود 21 قنات اشاره کرده است . در کتابی تحت عنوان « ارمنستان در گذشته و حال » نوشته لهمان – مورخ 1925 ، آمده است که ابداع قنات به اوراتورها تعلق دارد و می دانیم که اهالی اوراتور ، اعقاب بلا فصل ارمنی ها هستند . (1)

    برابر مطالب اوستایی و مطابق شاهنامه فردوسی هوشنگ مخترع قنات بوده است و جم یا جمشید مخترع لباس ، تبر ، شمشیر ، بیل و ادوات کشاورزی . می دانیم که شاهان پیشدادی بر اساس داستان های شفاهی تا دوره زرتشت و فردوسی در میان مردم رواج داشته این داستان های شفاهی ریشه 7 هزار ساله دارد .

    قدیمی ترین قنات ثبت شده در تاریخ به 3 هزار سال پیش بر می گردد که در آذربایجان و ارمنستان حفر گردیده است . در پی آن در دوره داریوش کبیر ( 486 – 521 ق . م ) که اوج شکوفایی و اقدامات آبیاری و حفر کاریز در سرتاسر فلات ایران به شمار می رود قنات های متعددی در قلمرو فلات ایران و در عمان و در مصر حفر گردید . بر اساس کاوش های

باستان شناسیاین باور وجود دارد که کاریز های ایجاد شده در نواحی جنوبی خلیج فارس ، خراسان ، یزد و کرمان در دوره هخامنشیان ساخته شده و قنوات قدیمی قم و بسیاری دیگر از مناطق ایران در عصر ساسانیان و قنوات تهران در دوره صفویه و قاجار حفر شده است . (2)

 

 

1-   مجموعه مقالات همایش بین المللی قنات جلد اول جزو 1279

2-   سایت خلیج فارس دریای پارسی

 

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *